پروتزهایی برای یک عمر

ما در دوره‌ای زندگی می‌کنیم که جراحی‌های تعویض مفصل رواج زیادی برای درمان درد و آسیب مفاصل پیدا کرده و آگاهی مردم نیز در مورد این موضوع افزایش یافته است. داشتن اطلاعات بیشتر در مورد این جراحی و انواع پروتزها به روند کار کمک زیادی می‌کند.

deep-dive-knee-anatomy-labeled

شکل ۱-مفصل زانو

انواع تعویض‌ مفصل زانو
در بیشتر جراحی‌های تعویض مفصل زانو، جراح اجزای ایمپلنت یا همان پروتز را روی سه استخوان اصلی مفصل زانو (بخش پایینی استخوان ران، بخش بالایی استخوان درشت‌نی و استخوان کشکک زانو) قرار می‌دهد. برای جراحی تعویض مفصل زانو، ایمپلنت‌های متنوعی از شرکت‌های مختلف در دسترس هستند؛ اما دو نوع اصلی ایمپلنت زانو وجود دارد:
۱٫ نوعی ایمپلنت که جایگزین رباط متقاطع خلفی (posterior cruciate ligament) است. (رباط مرکزی که مفصل زانو را ثابت نگه می‌دارد)
۲٫ نوعی ایمپلنت که باعث حرکت مفصل زانو می‌شود.
این که کدام نوع ایمپلنت برای جراحی تعویض مفصل استفاده شود بستگی به نظر جراح دارد.
بیماران آینده‌نگر قبل از جراحی در مورد انواع ایمپلنت‌ها اطلاعاتی کسب می‌کنند؛ این افراد به احتمال زیاد نام ایمپلنت‌های ثابت و ایمپلنت‌های قابل چرخش را شنیده‌اند و تمایل دارند بدانند کدام ایمپلنت برای آن‌ها مناسب‌تر است.
در ایمپلنت‌های ثابت یک پروتز فلزی در استخوان درشت‌نی قرار می‌گیرد و صفحه‌ای از جنس پلی‌اتیلن (نوعی پلاستیک) روی آن قفل می‌شود. (شکل ۲)

2-3
شکل ۲ – تصویر اشعه X تعویض کامل مفصل زانو

2

در ایمپلنت‌های قابل چرخش نیز بخش فلزی در داخل استخوان درشت‌نی قرار می‌گیرد (همانند ایمپلنت‌های ثابت)؛ ولی صفحه پلی‌اتیلن روی یک صفحه دایره‌ای قرار گرفته است که در هنگام حرکات زانو، به آن اجازه چرخش بیشتری می‌دهد. این نوع طراحی به زانو اجازه می‌دهد راحت‌تر و آزادانه‌تر حرکت کند. (شکل ۳)

rotating-platform-tkr-SYS2-side

شکل ۳- نمونه‌ ایمپلنت قابل چرخش برای تعویض مفصل زانو: نمایش از روبه‌رو، از کنار و در حالت خم شده

ایمپلنت‌های قابل چرخش، برای راحتی بیماران جوان‌تر و فعال‌تر طراحی شده است. دیده شده است اجزای پلی‌اتیلنی در این نوع ایمپلنت کمتر ساییدگی پیدا می‌کنند. البته باید توجه کنیم این حق انتخاب (برای انتخاب ایمپلنت‌های ثابت یا قابل چرخش) برای کسانی وجود دارد که قصد دارند بخشی از مفصل زانو را تعویض کنند (نه تعویض کامل مفصل زانو).

در جراحی تعویض مفصل زانو، اجزای ایمپلنت با سیمانی از مواد به استخوان وصل می‌شوند. این تکنیک بسیار موفقیت‌آمیز است. اکنون دانشمندان در حال مطالعه ایمپلنت‌های جدیدی برای زانو هستند که نیازی به مواد سیمانی برای اتصال به استخوان ندارد. این نوع ایمپلنت‌ها که دارای سطح فلزی متخلخل (مانند کندوی زنبور) هستند اکنون هم در مفصل هیپ یا ران استفاده می‌شوند. وجود منافذ در سطح ایمپلنت به بافت استخوانی مجاور اجازه می‌دهد پیرامون اجزای ایمپلنت رشد کند.

جنس، شکل و اندازه ایمپلنت‌ها

همان‌طور که اشاره شد، ایمپلنت‌های زانو از اجزای فلزی و پلاستیکی تشکیل شده‌اند. برای حرکت نرم و سبک و جلوگیری از اصطکاک، هیچ نوع برخوردی بین سطوح فلزی با یکدیگر نباید ایجاد شود. ایمپلنت‌های فلزی اغلب از جنس نیکل یا تیتانیوم هستند. فلز تیتانیوم به‌خاطر داشتن استحکام در عین سبکی در ایمپلنت‌ها استفاده می‌شود. ایمپلنت‌های تیتانیومی برای بیمارانی که به نیکل حساسیت دارند مناسب است.
ایمپلنت‌هایی از جنس سرامیک برای مفصل هیپ طراحی شده است. به‌خاطر موفقیت ایمپلنت‌های سرامیکی در تعویض مفصل هیپ، این ایمپلنت‌ها در آینده برای تعویض مفصل زانو نیز استفاده خواهند شد.
وزن، سایز و جنسیت بیمار در انتخاب نوع ایمپلنت تأثیر دارد. ایمپلنت‌های زانو در گذشته سایزهای محدودی داشت، اما در حال حاضر تمام اندازه‌ها متناسب با بیماران وجود دارند. حتی ایمپلنت‌های زنانه برای استخوان‌بندی‌های باریک‌تر خانم‌ها در دسترس است. این تنوع‌ در ایمپلنت‌ها به‌منظور گرفتن بهترین نتیجه و کارایی از جراحی ایجاد شده است.
بعضی بیمارستان‌ها ایمپلنت‌های محدودی در دسترس دارند که حق انتخاب پزشک را پایین می‌آورد. بیماران آینده‌نگر بهتر است برای گرفتن بهترین نتیجه با جراح مشورت کنند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Scroll to Top